ابراهيم عاملي ( موثق )

467

تفسير عاملي ( فارسي )

گولخوردن . و باز هزاران نمونه ى حاضر و گذشته داريم كه چه قدر مردم گرفتار غرور شيطانى بوده‌اند و هستند كه نه فقطَّ موجب محروميّت معنوى آنها شده است بلكه از جهت مادّى و كارهاى روزانهء زندگى هم خود را رنجور و محروم دارند ، با اينكه در همان اوّل گفتگو به او اعلام شده است كه مجازات خود او و پيروانش جهنّمى است فراوان و بيحساب تا آدميزادها از عواقب شرور نفسانى خود باخبر باشند ، و باز بجمله ى « هذَا الَّذِي كَرَّمْتَ عَلَيَّ » اشاره اى است بخوى بد خواهى ديگران و خود پرستى كه چون ديگرى بر من برترى دارد براى هميشه با نسل او دشمنى خواهم كرد و نيز جمله ى « أأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً » اشاره است به طرز قضاوتهاى غلط و سوء عواقب آن كه عموم افراد گرفتار چنين انديشه ى باطل هستند و هزاران دوستى و دشمنى بى جهت دنباله ى اينجور سنجشهاى نابجا پيدا مىشود چنان كه مىبينيم اشخاصى نسنجيده و ندانسته كارهاى ديگرى را كه مربوط به خود او هست زير نظر گرفته و بسود يا زيان خود فرض مىكند و او را محكوم ميداند و از آن پس همه جا كا او را دشمنى با خود شمرده و بدگوئى مىكند و دنباله ى آن عداوت و بدبينى ميان افراد يك خانواده توليد مىشود . همانطور كه شيطان خاك را كه ماده ى پيدايش جاندارها است پست و ناچيز دانست و نتيجه ى اين قضاوت غلط ادّعاى برترى خود او بود كه موجب اينهمه سر و صدا در آفرينش شد ، و پس از اين معرّفيها بآيت 65 جمله ى « إِنَّ عِبادِي » تا آخر انسان را متوجّه كرده است كه اگر روح عبوديّت و فرمان - برى از حقّ و حقيقت در آدمى پيدا شد همه ى اين زشتيها از او سترده مىشود و مجالى براى شيطان در اغفال او نخواهد بود . 3 - آيت 70 « وَلَقَدْ كَرَّمْنا » تحريك ديگرى است در برابر آن تحريكات گذشته كه شيطان آدمى را چون از خاك است خوار شمرد بايد انسان به خود اميدوار باشد و پيوسته در پس اصلاح نواقص و بهبود زندگى خود باشد زيرا مشمول كرامت حقّ شده است و نيروى فكر و اختراع و استخراج خوبيهاى نهفتهء زمين به او عنايت شده است كه جملگى كرامت حقّ است و برترى بر ديگر موجودات .